آثار گوناگون گناه
جَفَّت الدّموعُ الاّ لِقَسوة القُلوب و ما قَست القُلوب الاّ لِكَثرة الذّنوب
(1)؛ اشك چشمها نخشكد مگر به خاطر قساوت و سختى دلها، و دلها سخت نشود مگر به خاطر گناهان بسيار .
۲- سلب نعمت
امام صادق عليه السلام مىفرمايد: پدرم همواره مىفرمود:
اِنّ الله قَضى قَضاء حَتماً الاّ يُنعِمُ على العبد بِنِعمةٍ فَيَسلُبها ايّاه حتّى يُحدِث العبد ذَنباً يَستَحقّ بذلك النّقمة (2)؛ خداوند حكم قطعى فرموده كه نعمتى را كه به بندهاش داده، از او نگيرد، مگر زمانى كه بنده گناهى انجام دهد كه به خاطر آن سزاوار كيفر گردد.
3- عدم استجابت دعا
امام باقر عليه السلام فرمودند: همانا بنده از خدا حاجتى مىخواهد، اقتضا دارد كه زود يا دير برآورده شود، سپس آن بنده گناهى انجام مىدهد خداوند به فرشته مىفرمايد: حاجت او را روا مكن و او را محروم ساز زيرا موجب خشم من شده و سزاوار محروميت شده است.(3)
4- الحاد و انكار
رسول اكرم صلّى الله عليه وآله در ضمن گفتارى فرمودند:
فاِنّ المَعاصى تَستَولى الضَّلال على صاحِبها حتّى تُوقِعُه رَدّ ولايَة وصىِّ رسول الله و دفع نبوة نبى الله و لا تزال بذلك حتّى توقعه فى ردّ توحيد الله و الالحاد فى دين الله (4)؛ همانا گناهان، گمراهى را بر گنهكار مسلط مىنمايد تا آنجا كه او را به رد ولايت و امامت وصى رسول خدا و انكار نبوت پيامبر و به همين منوال انكار يكتايى خدا و الحاد و كفر در دين خدا، آلوده مىگرداند.
5- قطع روزى
امام باقر عليه السلام مىفرمايد:
إنّ الرّجُل لَيَذنب الذَّنْب فَيَدرء عنه الرّزق (5)؛ مردى گناهى انجام مىدهد و در نتيجه، "روزى" از او دور مىشود.
6- محروميت از نماز شب
امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
إنّ الرّجل يَذنب الذَّنْب فَيحرم صَلاة الليل (6)؛ انسان بر اثر ارتكاب گناه از نماز شب محروم مىگردد.
7- عدم امنيت از حوادث
اميرمؤمنان على عليه السلام فرمودند:
گنهكار نبايد خود را از بلاهاى شبانه و حوادث ناگهانى ايمن بداند.(7)
و عواقب شوم ديگر كه فهرستوار ذكر مىكنيم؛
8- قطع باران.
9- ويرانى خانه.
10- حبس صد ساله قيامت.
11- خشم و لعن الهى.
12- بلاهاى بى سابقه.
13- پشيمانى.
14- پردهدرى و رسوايى.
15- كوتاهى عمر.
16- زلزله.
17- فقر عمومى.
18- اندوه.
19- بيمارى.
20- تسلط اشرار
.
روايات در اين زمينه، بسيار است.(8) براى رعايت اختصار اين فصل را با پنج روايت ذيل به پايان مىبريم:
الف- پيامبر صلّى الله عليه وآله مىفرمايد:
هر كس در امر نماز سستى كند و آن را سبك شمرد خداوند او را به پانزده بلا گرفتار مىكند:
1- كوتاهى عمر، 2- كمى روزى، 3- زدودن سيماى صالحان از چهرهاش، 4- عدم پاداش براى اعمالش، 5- عدم استجابت دعا، 6- عدم بهرهمندى او از دعاى صالحان، 7- مرگ ذليلانه، 8- مرگ در حال گرسنگى و تشنگى، 9- ماموريت فرشتهاى از طرف خدا كه او را در قبرش شكنجه دهد، 10- قبر را بر او تنگ نمايد، 11- قبرش تاريك است، 12- ماموريت فرشتهاى براى كشاندن او بر زمين از ناحيه صورت در منظر مردم، 13- حسابرسى شديد قيامت، 14- سلب نظر و توجه خدا به او، 15- ابتلا به عذاب سخت.(9)
ب- پيامبر صلّى الله عليه وآله فرمود:
زنا كردن داراى شش اثر است كه سه اثرش در دنيا است و سه اثرش در آخرت مىباشد،
اثر دنيوى آن عبارتست از: رسوايى، كوتاهى عمر و قطع روزى.
و اما اثر اخروى آن عبارتست از: سختى حساب، خشم خدا و جاودانگى در آتش دوزخ و همچنين اعمال نيك او بدون پاداش است و دعايش به استجابت نمىرسد و بهرهاى از دعاى صالحان نمىبرد.(10)
رسول خدا صلّى الله عليه وآله فرمودند:
هنگامى كه عمل زنا آشكار شود، مرگ ناگهانى زياد مىگردد ... و هنگامى كه در ترازو كم فروشى شود، خداوند قحطى و كمبود را بر مردم فرود مىآورد و هنگامى كه مردم زكات اموال خود را ندهند زمين بركتهاى خود، از زراعت و ميوه و معادن را بروز نمىدهد،... و هنگامى كه قطع صله رحم رواج يافت؛ ثروتها در دست اشرار قرار مىگيرد و هنگامى كه امر به معروف و نهى از منكر ترك گرديد خداوند اشرار را بر مردم مسلط مىكند، كه هر چه نيكان آنها دعا كنند به استجابت نمىرسد.
ج- معاذبن جبل مىگويد:
در منزل ابو ايّوب انصارى و در محضر پيامبر (صلّى الله عليه وآله) بودم كه از آن حضرت پرسيدم، منظور اين آيه چيست؟
يوم يُنْفخ فى الصّور فَتَاتون افْواجاً(11)؛ روز قيامت در صور دميده مىشود، پس مردم گروه گروه مىآيند.
آن حضرت (صلّى الله عليه وآله) در پاسخ فرمود:
ده گروه از امت من در قيامت كه به چهرههاى مخصوص و متمايز از ديگران هستند وارد صحنه مىشوند كه عبارتند از:
سخن چينان (ميمون)، حرام خوران (خوك)، رباخوران (واژگونه)، ستمگران در قضاوت (كور)، از خود راضى و خود بينان (گنگ و كر)، علما و قاضيان بى عمل (زبانشان را مىجوند و از دهانشان چرك كه همه را ناراحت مىكند بيرون مىآيد)، آزار دهندگان به همسايه (بدبوتر از مردار گنديده)، جاسوسان نزد ظالم (پوشيده به لباسهاى آتشين و مس گداخته و چسبان)، شهوترانان و مانع اداى حق خدا از اموال خود (با دست و پاى بريده)، متكبران (آويخته شده بر دارهاى آتشين).(12)
د- رسول خدا صلّى الله عليه وآله فرمودند:
مَن وَلِىَ عَشرةً فلم يَعدِل فيهم جاءَ يومَ القِيامة وَ يَداه و رِجلاه و راسُه فى ثقْب فاءس (13)و(14)؛ هر كس سرپرست ده نفر شود ولى رفتارش با آنها عادلانه نباشد روز قيامت در حالى بيايد كه دست و پا و سر او در سوراخ تبرى باشد.
ه - امام صادق عليه السلام فرمود:
مَن سوّد إسمه فى ديوان ولد فُلان حَشَره الله يَوم القِيامة خِنزيراً (15)؛ كسى كه نام خود را در دفتر ادارى فرزندان فلان (يعنى حكومت طاغوتى بنى عباس و هر طاغوت ديگر) ثبت كند، خداوند او را در روز قيامت به صورت خوك محشور مىكند.
و رسول خدا صلّى الله عليه وآله فرمودند:
هنگامى كه عمل زنا آشكار شود، مرگ ناگهانى زياد مىگردد ... و هنگامى كه در ترازو كم فروشى شود، خداوند قحطى و كمبود را بر مردم فرود مىآورد و هنگامى كه مردم زكات اموال خود را ندهند زمين بركتهاى خود، از زراعت و ميوه و معادن را بروز نمىدهد،... و هنگامى كه قطع صله رحم رواج يافت؛ ثروتها در دست اشرار قرار مىگيرد و هنگامى كه امر به معروف و نهى از منكر ترك گرديد خداوند اشرار را بر مردم مسلط مىكند، كه هر چه نيكان آنها دعا كنند به استجابت نمىرسد.(16)
پينوشتها:
1- كافى، ج 2 ص 271.
2- كافى، ج 2 ص 273.
3- كافى، ج 2 ص 271. بحار، ج 73 ص 329.
4- بحارالانوار، ج 73 ص 360.
5- كافى، ج 2 ص 271.
6- كافى، ج 2 ص 271.
7- كافى، ج 2 ص 269.
8- كافى، ج 2 ص 272- 275 و 445- 446.
9- سفينة البحار، ج 2 ص 44.
10- عقاب الاعمال (صدوق)، ص 598، سفينة البحار، ج 2 ص 44.
11- نبا / 20.
12- مجمع البيان، ج 1 ص 423.
13- عقاب الاعمال صدوق، ص 592.
14- ناگفته نماند درباره ى پاداش و كيفر گناه، شيخ صدوق(ره) (متوفى 381) كتاب جامعى به نام «ثواب الاعمال و عقاب الاعمال»، تاءليف نموده است.
15- عقاب الاعمال، ص 594.
16- وسائل الشيعه، ج 11 ص 513.
منبع:
گناه شناسى، محسن قرائتى، تنظيم و نگارش: محمدى اشتهاردى .